Nazwa eko zastrzeżona

Ostatnio na europejskim rynku obserwujemy prawdziwe zatrzęsienie wyrobów ekologicznych. Mamy już ekologiczne kosmetyki, ubrania, zabawki i oczywiście żywność. O ile eko kosmetyki czy inne wyroby są certyfikowane według prywatnych standardów, to żywność ekologiczna/biologiczna/organiczna musi spełniać określone prawem wspólnotowym kryteria. Zasady produkcji żywności ekologicznej i jej znakowania określa Rozporządzenie nr 834/2007. Według unijnych przepisów, żywność ekologiczna musi być certyfikowana na każdym etapie produkcji przez upoważnione jednostki certyfikujące. Upoważnienia nadawane są przez rządy poszczególnych państw wspólnoty a certyfikaty wydawane przez jednostki są ważne na terenie całej Unii Europejskiej. Oznacza to, że odpowiednio oznakowany biologiczny jogurt z Niemiec jest w Polsce uznawany za ekologiczny a ekologiczna mąka z Polski może być sprzedawana w Wielkiej Brytanii jako produkt organiczny. Rozporządzenie nakłada na poszczególne kraje członkowskie obowiązek sankcjonowania prawa w przypadku naruszeń przyjętych rozwiązań. W Polsce, w artykule 5 Ustawy o Rolnictwie Ekologicznym z 2004 roku, mamy zapis, iż jakiekolwiek bezprawne etykietowanie żywności jako ekologicznej, a nie spełniającej wymogów Rozporządzenia 2092/91, jest karane grzywną. Niedozwolone jest także wprowadzanie w błąd konsumenta i sugerowanie na opakowaniu, że żywność nie ekologiczna może być eko np. jaja z ekologicznego chowu.

Żywność ekologiczna musi być odpowiednio oznakowana i opatrzona nazwą jednostki certyfikującej i/lub jej kodem. Najczęściej także oznaczona jest specjalnym znakiem (zielony kłos na niebieskim tle, otoczony 12 gwiazdami) zarezerwowanym tylko dla produktów pochodzących z rolnictwa ekologicznego.

Ecolabel chce więcej

Wspólnotowe oznakowanie ekologiczne Ecolabel (w postaci kwiatka) to natomiast oficjalne europejskie wyróżnienie, przyznawane wyrobom spełniającym wyższe normy środowiskowe. Podstawą przyznawania oznakowania jest rozporządzenie 1980/2000/WE oraz decyzje Komisji w sprawie ustanowienia kryteriów ekologicznych odnoszących się do wspólnotowego programu przyznawania oznakowania ekologicznego dla poszczególnych grup wyrobów. Oznakowanie Ecolabel zostało ustanowione przez Komisję Europejską w 1992 roku jako dobrowolny "zielony znak", mający na celu zachęcenie firm do wytwarzania wyrobów, które są mniej szkodliwe dla środowiska. Umieszczanie Ecolabel na wyrobach wskazuje, że mniej, niż podobne wyroby, szkodzą one środowisku w ciągu całego cyklu życia wyrobu, ponieważ spełniają opublikowane kryteria środowiskowe uzgodnione przez państwa członkowskie UE w porozumieniu z zainteresowanymi stronami (w tym z przedstawicielami przemysłu, konsumentów, organizacji środowiskowych, handlu i władz publicznych).

Kryteria techniczne zostały opracowane przez specjalny Komitet EUEB (European Union Ecolabelling Board). Obejmują one siedem kategorii wyrobów: środki czystości, urządzenia, wyroby papiernicze, dom i ogród, ubrania, turystykę, smary i oleje.

Zamieszania ciąg dalszy…

Niedawno komitet Ecolabel wystąpił do Komisji Europejskiej z prośbą o rozszerzenie zakresu przyznawania znaku o przetworzone produkty żywnościowe oraz produkty akwakultury (COM (2008) 401/3). IFOAM nie kryje rozgoryczenia: Rozporządzenie dotyczące rolnictwa ekologicznego i znakowania produktów ekologicznych pochodzących z rolnictwa rezerwuje oznaczenia eko/bio/organic dla produktów faktycznie spełniających wymogi unijne – możemy przeczytać na oficjalnej stronie organizacji – IFOAM obawia się, że Ecolabel wprowadzi w błąd konsumenta sugerując, że nabywany produkt jest faktycznie ekologiczny. Obawy IFOAM są w pełni uzasadnione – uważa jeden z członków Polskiej Ekologii, organizacji skupiającej polskich przetwórców żywności ekologicznej – Rozszerzenie zakresu stosowania Ecolabel wprowadzi zamieszanie w całej Unii Europejskiej, a wieloletnia praca nad uświadamianiem konsumentów, co to jest żywność ekologiczna, pójdzie na marne.

IFOAM zapowiedział, że będzie dążył do tego, aby produkty żywnościowe opatrzone znakiem Ecolabel musiały obowiązkowo spełniać kryteria Rozporządzenia 834/2007. Wtedy znak Ecolabel byłby dodatkowym oznaczeniem dla produktów rolnictwa ekologicznego.

Na razie pozostaje nam poczekać na oficjalne stanowisko Komisji Europejskiej w tej sprawie.