PoczÄ…tki sprawiedliwego handlu w Polsce PDF Drukuj Email
Wtorek, 17 Marzec 2009 17:34

16 marca 2009 roku powstała pierwsza w Polsce koalicja na rzecz sprawiedliwego handlu (z ang. Fair trade). Koalicję założyły Polska Zielona Sieć, Polska Akcja Humanitarna oraz Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych.

Historia ruchu Fair Trade, czyli sprawiedliwego handlu, sięga lat 50. ubiegłego wieku. Działania różnych osób i instytucji w proteście przeciwko istniejącym niesprawiedliwym praktykom handlowym zostały zainicjowane w USA, Anglii i Holandii. Początkowo partnerstwo w handlu oparte na oferowaniu lepszych warunków biednym krajom Południa dotyczyło wyrobów rzemieślniczych, jednak idea Fair Trade bardzo szybko rozszerzała się o nowe segmenty rynku, w tym także o produkty żywnościowe.

kawa

Sprawiedliwy handel jest to partnerstwo w handlu, opierające się na dialogu, przejrzystości i szacunku, które dąży do większej równości stron wymiany międzynarodowej. Przyczynia się do zrównoważonego rozwoju przez oferowanie lepszych warunków handlowych zmarginalizowanym producentom i pracownikom, szczególnie na Południu. Organizacje sprawiedliwego handlu (wspierane przez konsumentów) aktywnie angażują się we wspieranie producentów, podnoszenie świadomości i kampanie na rzecz zmian zasad i praktyki konwencjonalnego handlu międzynarodowego.

W 2007 r. całkowita sprzedaż produktów Fair Trade wyniosła 2,4 miliarda Euro, czyli niecały 1% wartości światowego handlu towarami pochodzącymi z rolnictwa. To niewiele, ale warto zwrócić uwagę na fakt, iż w ciągu ostatnich 5 lat wartość sprzedaży produktów rolnych pochodzących ze sprawiedliwego handlu wzrosła ponad 10-krotnie. Prawie 60% wartości sprzedaży produktów fair trade ma miejsce w Europie Zachodniej. Europejczycy kupują głównie kawę, banany, herbatę, kakao, soki oraz cukier.

W Polsce wiedza o Fair trade dopiero się kształtuje. W ostatnich latach powstało wiele lokalnych stowarzyszeń konsumentów propagujących ideę sprawiedliwego handlu. Działają one głównie w dużych ośrodkach miejskich kraju. Aktywność stowarzyszeń opiera się na wydawaniu materiałów informacyjnych, organizowaniu konferencji, spotkań, pikników propagujących ideę Fair trade.
Dostępność towarów oznaczonych znakiem Fairtrade nie jest łatwa. Kawę, herbatę, banany czy czekoladę pochodzącą ze sprawiedliwego handlu można spotkać najczęściej w sklepach z żywnością ekologiczną. Bardzo często zdarza się bowiem, że produkty pochodzące ze sprawiedliwego handlu są także certyfikowane jako ekologiczne - są przyjazne dla człowieka i środowiska.
Dobrą formą dotarcia do klienta okazują się powstałe dosyć niedawno sklepy internetowe oferujące wyłącznie produkty Fair trade. Bolączką polskiej rzeczywistości pozostaje jednak fakt, iż niemal 100% produktów Fair trade opiera się na imporcie z Europy Zachodniej a nie z Południa. Oznacza to, że najwięcej na tego typu towarach zarabiają pośrednicy, co jest sprzeczne z podstawowymi założeniami Fair trade.
Kawę paloną i mieloną w Warszawie a pochodzącą z upraw fair trade możemy przykładowo spotkać w kilku kawiarniach stolicy, nad próbną produkcją czekolady fair trade zastanawia się także jedna z polskich fabryk czekolady. Dotychczas jedynym polskim producentem oferującym produkty fair trade i zarazem produkty ekologiczne jest firma Java Coffee z Warszawy certyfikowana przez Ekogwarancja PTRE.
Powyższe dane wskazują, iż do rozwoju rynku fairtrade w Polsce potrzeba znacznie większego popytu krajowego oraz większej świadomości producentów i konsumentów.